Een bestaande fundering verstevigen is nodig als die het huis niet meer goed draagt, of als je het huis zwaarder maakt met een opbouw, aanbouw of zwaardere vloer. Een constructeur beoordeelt eerst of de fundering het gewicht aankan. Soms is daarvoor funderingsonderzoek nodig. Daarna volgt de keuze tussen behouden, versterken of herstellen. Bij een fundering op staal op klei of veen raadde het KCAF (Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek) in een brochure uit 2012 verbreden af. Daar is een nieuwe paalfundering naar de vaste zandlaag beter. Herstel gaat in principe over de hele bouwkundige eenheid.
In het kort
- Een bestaande fundering is niet automatisch geschikt voor extra gewicht. Laat een constructeur rekenen voordat je verbouwt.
- Bestaande aantasting en zakking tellen mee. Soms is versterken niet genoeg en is herstel nodig.
- Een staalfundering op zand kun je soms verbreden of de grond injecteren. Op klei en veen werkt dat volgens het KCAF niet goed.
- Wil je een staalfundering verbreden, laat dan eerst sonderingen maken en vraag de grondwaterstanden op.
- Huizen in een blok die constructief verbonden zijn, pak je samen aan. Bij half herstel kunnen volgens het KCAF nieuwe scheuren ontstaan.
Wanneer moet een fundering versterkt worden?
- Bij een verbouwing die het huis zwaarder maakt: een extra verdieping, een aanbouw, een zwaardere vloer of een andere functie. De oorspronkelijke berekening van de fundering klopt dan volgens RVO niet meer.
- Bij verzakking door een fundering die te weinig draagkracht heeft, bijvoorbeeld een staalfundering op slappe grond.
- Bij aantasting van houten palen. Een deskundige beoordeelt dan of behoud, versterking of herstel nodig is.
RVO schrijft dat het bij renovatie altijd verstandig is om af te wegen of de fundering mee moet, zeker in gebieden waar aantasting al speelt.
Wie beoordeelt of het kan?
Een constructeur. Die kijkt naar de belasting, de constructie en de beschikbare gegevens, zoals bouwtekeningen en eerdere rapporten. Ontbreekt informatie over de fundering, dan is volgens het KCAF soms eerst funderingsonderzoek nodig voordat een ontwerp kan worden uitgewerkt. Voor de grond eronder laat je sonderingen maken.
Welke opties zijn er bij een fundering op staal?
- Verbreden. De voet van de fundering wordt breder gemaakt, zodat het gewicht over meer grond verdeeld wordt. Op klei en veen raadde het KCAF dit in 2012 af, omdat je gewicht toevoegt en de grond sneller kan inklinken. Het graafwerk maakt het bovendien arbeidsintensief en duur.
- Grond injecteren. Op zandgrond goed toepasbaar. In de meeste klei- en veengronden niet, omdat het materiaal wegspoelt en zich niet hecht.
- Een nieuwe paalfundering. Op klei en veen volgens het KCAF de betere keuze: palen naar de vaste zandlaag, bijvoorbeeld stalen buispalen met een nieuwe vloer of balken.
En bij een fundering op houten palen?
Zijn de palen aangetast, dan beoordeelt een deskundige of behoud, versterking of herstel nodig is. Water aanvullen maakt aangetast hout volgens het KCAF niet weer sterk. Bij herstel kan er een nieuwe fundering onder het huis komen, bijvoorbeeld met stalen buispalen. Het KCAF noemt onder meer een plaatvloer met stalen buispalen, een balkenrooster, voorgespannen betonbalken en vijzelpalen. Welke methode past, hangt af van het bouwtype en de constructie.
Waarom het hele blok meedoet
Huizen die constructief met elkaar verbonden zijn, vormen een bouwkundige eenheid. Een deskundige bepaalt welke panden daarbij horen. Krijgt maar een deel een nieuwe fundering, dan blijven de buurpanden zakken terwijl het herstelde deel stil staat. Volgens het KCAF kunnen dan scheuren ontstaan op de zwakste plekken, ook in het herstelde huis. Het KCAF raadde in 2012 herstel van een deel van het blok af, tenzij de panden met een dilatatie van elkaar worden losgemaakt.
Waar let je op voordat je kiest?
- Mag de vloer van de begane grond eruit?
- Moet een kelder blijven, of wil je een kruipruimte?
- Hoe hoog staat het grondwater en hoe diep kan er gegraven worden zonder flink te bemalen?
- Staan de kosten nog in verhouding tot de waarde van de woning?
Die vragen noemt het KCAF als afwegingen voordat je aan herstel begint.
Dit artikel geeft algemene informatie. Laat je eigen situatie beoordelen door een constructeur of erkend bureau.