Bij een fundering op palen staat het huis op heipalen die het gewicht doorgeven aan een draagkrachtige laag dieper in de grond, meestal zand. Dat is anders dan een fundering op staal, waarbij het huis direct op de bovenste grondlaag rust. Er zijn houten palen, houten palen met een betonnen opzetstuk, betonpalen en stalen buispalen. Welke palen onder jouw huis zitten, blijkt uit tekeningen, archief of onderzoek. Het bouwjaar alleen geeft volgens het KCAF (Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek) geen zekerheid.
In het kort
- Palen dragen het huis via een diepere, vaste laag. Zakt de bovenste grond, dan zakt een huis op palen in principe niet mee.
- Tot ongeveer 1970 werden woningen volgens RVO vaak op houten palen of op staal gebouwd.
- Houten palen kunnen worden aangetast door schimmels of bacteriën. Betonpalen niet, maar die kunnen andere problemen hebben.
- Ook gezonde palen kunnen te kort, te weinig of te zwaar belast zijn.
- Wat er onder je huis zit, vind je op de bouwtekening of via onderzoek. Het type bij de buren is geen bewijs.
Hoe werkt een fundering op palen?
Bij een paalfundering rusten de palen volgens RVO op een zandlaag. Daarboven zitten lagen van bijvoorbeeld veen en klei. Die bovenste lagen kunnen inklinken, de zandlaag draagt het gewicht. Hoeveel palen er nodig zijn en hoe lang ze moeten zijn, volgt uit een berekening van het gewicht van het huis en de opbouw van de grond. Die grondopbouw meet een bureau met een sondering.
Welke soorten palen zijn er?
- Houten palen. Veel gebruikt bij oudere gebouwen. Onder water krijgen schimmels geen kans. Bij droogstand kunnen schimmels het hout aantasten, en bacteriën kunnen het ook onder water doen.
- Houten palen met een betonoplanger. Een betonnen opzetstuk op de houten paal, zodat het hout dieper onder het grondwater blijft.
- Betonpalen. Niet gevoelig voor houtaantasting. Ze kunnen volgens het KCAF wel problemen hebben door ontwerp, uitvoering, beschadiging, belasting of de ondergrond.
- Stalen buispalen. Worden onder meer gebruikt om bij funderingsherstel een nieuwe fundering onder een bestaand huis aan te brengen.
Wat is een Amsterdamse en een Rotterdamse fundering?
Dat zijn de 2 bekende vormen van de houten paalfundering. Ze komen niet alleen in die steden voor: volgens RVO staan er in Rotterdam ook huizen op een Amsterdamse fundering, en kan in Gouda een Rotterdamse fundering voorkomen.
- Amsterdamse fundering: palen in paren, verbonden door een dwarsbalk, de kesp. Daarop ligt het langshout en daarop het metselwerk.
- Rotterdamse fundering: een enkele rij palen, verbonden door langshout met een schuifhout erop. Zit er een kesp tussen paal en langshout, dan heet het ook wel een Dordtse fundering.
Volgens het KCAF kan de feitelijke uitvoering per pand verschillen.
Wat kan er misgaan met een paalfundering?
- Aantasting van houten palen door schimmels bij droogstand, of door bacteriën.
- Negatieve kleef: zakkende grond hangt aan de palen en geeft extra neerwaartse belasting.
- Een fundering die bij de bouw al te licht was: te weinig palen, te korte palen, of palen op een te dunne zandlaag. Volgens RVO komt zo'n fout soms pas decennia later aan het licht.
- Extra gewicht door een verbouwing, zoals een opbouw of een zwaardere vloer.
Bij bodemdaling is een huis op houten palen beter af met een hoge grondwaterstand, zodat de palen nat blijven. Een huis op staal heeft dan juist liever een lagere stand. In wijken met beide typen naast elkaar levert dat volgens RVO een dilemma op.
Hoe weet je of je huis op palen staat?
Begin bij de bouwtekening in het archief van je gemeente. Kijk ook in stukken van de aankoop en eerdere verbouwingen, en vraag of er al eerder onderzoek is gedaan in je blok. Staat er niets, dan geeft funderingsonderzoek uitsluitsel. Het type bij de buren of het bouwjaar is volgens het KCAF geen zekerheid.
Dit artikel geeft algemene informatie. Laat je eigen situatie beoordelen door een erkend bureau.